Level 1
Level 1 is de kennismaking met het model Nonviolent Communication van Marshall Rosenberg. Rosenberg wilde begrijpen waarom sommige mensen, onder vergelijkbare omstandigheden, agressief reageren — terwijl anderen juist kunnen reageren vanuit hun meest meevoelende kant.
Hij zag dat we vaak communicatie hebben aangeleerd die verdediging oproept en (ver)oordelen versterkt. Dat leidt al snel tot boosheid, angst, schuld en schaamte. En precies dáár loopt het contact stuk: met de ander én met jezelf.
Tegelijk is het niet de bedoeling dat je alles “aardig” maakt of onder een mantel der liefde stopt. In mijn benadering blijft assertiviteit (goed voor jezelf zorgen) belangrijk. De vraag is: hoe ben je eerlijk en duidelijk, zonder onnodig te beschadigen?
Er is een boeddhistische beeldspraak die dit mooi laat zien. Een leraar zegt tegen zijn leerling: “Gooi een bord stuk.” De leerling doet het. Dan zegt de leraar: “Zeg nu ‘sorry’ tegen het bord.” De leerling zegt sorry… maar het bord wordt niet vanzelf weer heel.
Zo werkt het ook in communicatie. Je kunt spijt hebben, en excuses kunnen oprecht zijn — tegelijk kan er al schade zijn ontstaan. NVC helpt je om die schade zoveel mogelijk te voorkomen: door eerder te vertragen, te verhelderen en eerlijk te zeggen wat er in je leeft zonder te veroordelen.
En als er toch iets breekt, helpt NVC ook bij heling. Niet door het “goed te praten”, maar door verantwoordelijkheid te nemen voor jouw aandeel, ruimte te maken voor wat het bij de ander doet, en samen te zoeken naar wat er nodig is om weer in contact te komen.
Het model van Rosenberg bestaat uit 5 elementen. Elk element heeft zijn eigen verwarringen en valkuilen. In Level 1 leer je die 5 elementen kennen, én leer je de meest voorkomende verwarringen en valkuilen herkennen — zodat je er zoveel mogelijk uit kunt blijven of mee om kan gaan.
Onderwerpen in Level 1
- Het strijdmodel en het model Nonviolent Communication
- Waarneming en interpretatie (wat gebeurt er, en welk verhaal maak je ervan?)
- Gevoelens en gedachten (het verschil lherkennen)
- Behoeften en strategieën (wat is echt belangrijk, en hoe probeer je dat te bereiken?)
- Verzoeken en eisen (hoe vraag je iets zó dat er ruimte blijft?)
- ‘Nee’ zeggen en ‘nee’ horen (zonder strijd of terugtrekking)
- Empathie (aanwezig blijven bij jezelf en de ander, ook als het pijnlijk, spannend of angstig is)